DERSIN ADI

Estetik ve Sanat Felsefesi Problemleri (III. Dönem, 2020 / 21 Güz Dönemi)/

Derslerin başlangıç ve bitiş tarihleri: 5 Ekim 2020 - 15 Ocak 2021

Doktora Programı Dersi / For English Click Here Please

DERSIN KODU

FEL 6031 / (IIII. Dönem) Güz Dönemi

DERSIN KREDISI

Ulusal Kredi: 3   AKTS: 8

BÖLÜM

Felsefe

ÖGRETIM ÜYESİ

Prof. Dr. Metin BAL

YAZISMA ADRESI

Felsefe Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi,

Edebiyat Fakültesi, Öğretim Üyeleri Binası, oda no: 328. Tınaztepe Yerleşkesi,

PK:35370, Buca - İzmir, Türkiye. Tel: ++ 90 (232) 412 79 03  - dahili tel: 19411, Fax: ++ 90 (232) 453 90 93

E-Posta: balmetin@gmail.com , Web: www.metinbal.net

Görüşme Gün ve Saatleri: balmetin@gmail adresine mesaj yazarak randevu alabilirsiniz.

DERSIN AMACI

Estetik ve Sanat Felsefesiyle ilgili filozofların temel yapıtlarını, geliştirdikleri sanat teorilerini incelemektir.

KAZANILAN BILGI

2020/21 Güz Dönemi dersimizin konusu Schopenhauer'in İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya (1819) yapıtıdır.

ÖGRETIM METODU

Teorik anlatıma dayalı ders.

ÖGRETME MATERYALI

İlgili filozofların, sanatçıların ve eleştirmenlerin yapıtları.

DERS PLANI VE IÇERIGI

HAFTA

KONU                                                 For English Click Here                                                                          

 

 

 

 

FELSEFEYE BAŞLAMAK İÇİN EN KISA ve EĞLENCELİ KILAVUZ, Metin Bal. (Keyifli okumalar)

 

"Benim Tutkum ya da Bir Ziyaretçinin Yaşam Tarzı İcadı Çabası", Metin Bal.

 
     

Saat: 9:30 - 11:50

1. Hafta, 20 Ekim 2020 -

2. Hafta, 27 Ekim 2020

Schopenhauer'e Giriş

 

 

 

 

3. Hafta, 3 Kasım 2020,

Nietzsche, Friedrich (2003) Şen Bilim  (1882) (Tam Metin Çeviri) çev. Levent Özşar, Bursa: ASA Kitabevi.

 

 

 

 

4.Hafta, 10 Kasım 2020,

Nietzsche, Friedrich (2011) Ahlakın Soykütüğü, (1887) çev. Zeynep Alangoya, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.

 

 

 

 

5.Hafta, 17 Kasım 2020

Schopenhauer, Arthur (2020) İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya, çev. Abdullah Onur Aktaş, Ankara: Doğu Batı Yayınları.

Schopenhauer, Arthur (1969) The World as Will and Representation, tr. from the German by E. F. J. Payne, in two volumes Vol. I, New York: Dover Publication.

Schopenhauer, Arthur (1969) The World as Will and Representation, tr. from the German by E. F. J. Payne, in two volumes Vol. II, New York: Dover Publication.

 

 

 

 

6. Hafta, 24 Kasım

Schopenhauer, Arthur (2020) İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya, çev. Abdullah Onur Aktaş, Ankara: Doğu Batı Yayınları.

 

 

 

 

8. Hafta, 8 Aralık Hume, David (2019) İnsanın Anlama Yetisi Üzerine (1748), çev. Selmin Evrim, Lucien Lévy-Bruhl'ün Girişi İle, Ankara: Fol Kitap.  
     

9. Hafta, 15 Aralık

Vize Sunumu

Vize Sunumu: Can TURAL: ss. 69-234. İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya

 

 

 

 

10. Hafta, 22 Aralık

Metin Bal: İnsanın Anlama Yetisi Üzerine.

 

 

 

 

11.Hafta, 29 Aralık 2020 Metin Bal: Schopenhauer, Arthur (2020) İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya, çev. Abdullah Onur Aktaş, Ankara: Doğu Batı Yayınları.  
     

12. Hafta,  5 Ocak 2021

Vize Sunumu

Vize Sunumu: Gültekin SAT: ss. 234- 399. İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya

 

 

 

 

13.Hafta, 12 Ocak 2021

Final Sunumu

Can TURAL: ss. 399-564. İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya

 

 

 

 

14.Hafta, 19 Ocak 2021

Final Sunumu

Gültekin SAT: ss. 564-732. İsteme ve Tasavvur Olarak Dünya

 

15. Hafta, 26 Ocak 2021

Dönem Sonu Dersi

Üç Önsöz

 

 

***   ***    ***     ****      ****     *****          ********

 

 

 

 

 

Heidegger, Martin (2018) Varlık ve Zaman, çev. Kaan Ökten, İstanbul: Alfa. /    Heidegger, Martin (2004) Varlık ve Zaman /Sein und Zeit, çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınevi. / Heidegger, Martin (1962) Being and Time, tr. by John Macquarrie & Edward Robinson, New York and Evanston: Harper & Row Publishers. /

 

Heidegger, Martin (1990) Nedir Bu Felsefe?, Almanca’dan çeviren Dürrin Tunç, İstanbul: Logos Yayıncılık.

 

Heidegger, Martin (2002) Was heisst Denken?, Gesamtausgabe Band 8, Vittorio Klostermann: Frankfurt am Main./“Most thought-provoking in our thought-provoking time is that we are still not thinking.” s. 6, Heidegger, Martin (2004) What is Called Thinking, tr. by J. Glenn Gray, New York: Harper Perennial.

 

Heidegger, Martin (2013) Hümanizm Üzerine / Über den Humanismus, çev. Yusuf Örnek, Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.

 

Heidegger  (2009) Metafizik Nedir? (Was Ist Metaphysik?) çev. Yusuf Örnek, Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu.

 
     

1. Hafta

Giriş, ders konularının ve içeriklerinin tanıtımı

Sartre, Jean-Paul (2018)Varlık ve Hiçlik, Fenomenolojik Ontoloji Denemesi, çev.Turhan Ilgaz ve Gaye Çankaya Eksen, İstanbul: İthaki Yayınları.[Sartre, Jean-Paul (1956) Being and Nothingness, tr. by Hazel E. Barnes, New York: Routledge.]

Üçüncü Kısım: BAŞKASI-İÇİN, s. 305. 

BİRİNCİ BÖLÜM: BAŞKASININ VAROLUŞU, s. 307.

 1-) Sorun, s. 307.

2-) Tekbencilik Engeli, s. 309.

3-) Husserl, Hegel, Heidegger, s. 320.

4-) Bakış, s. 344.

 

 

 

 

2. Hafta

İKİNCİ BÖLÜM: BEDEN, s. 402.

1-) Kendi-İçin-Varlık Olarak Beden: Olgusallık, s. 405.

2-) Başkası-İçin-Beden, s. 405.

3-)Bedenin Üçüncü Ontolojik Boyutu, s. 457.

 

 

 

 

3. Hafta

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: BAŞKASI İLE SOMUT İLİŞKİLER, s. 467.

 1-) Başkasına Yönelik İlk Tavır: Aşk, Dil, Mazoşizm, s. 470.

2-) Başkasına Yönelik İkinci Tavır: İlgisizlik, Arzu, Nefret, Sadizm, s. 488.

3-) “Birlikte-Varlık” (Mitsein) ve “Biz”, s. 526.

 

 

 

 

4. Hafta

 

Dördüncü Kısım: SAHİP OLMAK, YAPMAK VE OLMAK (AVOIR, FAIRE ET ÊTRE), s. 547.

 BİRİNCİ BÖLÜM: OLMAK VE YAPMAK: ÖZGÜRLÜK, s. 551.

 

 

 

 

5. Hafta, 6. Hafta

 

1-) Eylemin İlk Koşulu Özgürlüktür, s. 551.

 

 

 

 

7. Hafta

VİZE Sınavı - Klasik Yazılı Sınav

 

 

 

 

8. Hafta

2-) Özgürlük ve Olgusallık: Durum, s. 606

 

 

 

 

10. Hafta

3-) Özgürlük ve Sorumluluk, s. 687.

İKİNCİ BÖLÜM: YAPMAK VE SAHİP OLMAK, s. 692.

1-) Varoluşsal Psikanaliz, s. 692.

2-) Yapmak ve Sahip Olmak: Sahiplenme, s. 712.

3-) Varlığın Açınlayıcısı Olarak Niceliğe Dair, s. 741.

 

 

 

 

 

SONUÇ, s. 759.

1-) Kendinde ve Kendi-İçin: Metafizik Yaklaşımlar, s. 761.

2-) Ahlaki Açılımlar, s. 770.

 

 

 

 

 

 

 

 

Varlık ve Hiçlik (1943) Yapıtının Sahnelenmesi: Sartre'ın Çıkış Yok (1944) Oyununun Felsefi Bir Yorumu.

Özgürlükten çıkış yoktur. Sorumluluktan kaçamazsınız. Doğrusu "Gizli Oturum" değil "Açık Oturum"dur.

 

 

 

 

     

 

******                 ******                 ******               *****

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2018 yılı güz dönemi dersinin konusu Kant'ın Yargı Yetisinin Eleştirisi yapıtını Aydınlanma değerleri ve idealleri bakımından incelemektir. Bunun yanında Victor Hugo'nun Sefiller romanı Aydınlanma döneminin bir sanat yapıtı örneği olarak yorumlanacaktır.

 

Kant'ın Yargı Yetisinin Eleştirisi eserinin detaylı bir çözümlenmesi:

Kant, Immanuel (2006) Yargı Yetisinin Eleştirisi, Çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınevi.

Önsöz, ss. 13-17.

Giriş, I. Felsefenin Bölümlenmesi Üzerine, ss. 18-21. II. Genel Olarak Felsefenin Alanı Üzerine, ss. 21-24. III. Felsefenin İki Bölümünü Bir Bütüne Birleştirmenin Bir Aracı Olarak Yargı Yetisinin Eleştirisi, ss. 24-27.

 

IV. Bir a priori Yasama Yetisi Olarak Yargı Yetisinin Üzerine, ss. 28-30.  V. Doğanın Biçimsel Erekselliği İlkesi Yargı Yetisinin Bir Aşkınsal İlkesidir. ss. 30-36.  VI. Haz Duygusunun Doğanın Erekselliği Kavramı İle Birleşmesi Üzerine SS. 36-39. VII. Doğanın Erekselliğinin Estetik Tasarımı Üzerine, ss. 39-43. VIIII. Doğanın Erekselliğinin Mantıksal Tasarımı Üzerine, ss. 43-46. IX. Anlağın ve Usun Yasamalarının Yargı Yetisi Yoluyla Bağlanması Üzerine. ss. 46- 49.

 

Yargı Yetisinin Eleştirisi,

Birinci Bölüm,

Estetik Yargı Yetisinin Eleştirisi,

Birinci Kesim,

Estetik Yargı Yetisinin Analitiği,

Birinci Kitap,

Güzelin Analitiği,

Beğeni Yargısının Niteliğine Göre Birinci Kıpısı,

 

§ 1, Beğeni Yargısı Estetiktir -  § 2, Beğeni Yargısını Belirleyen Hoşlanma Bütünüyle Çıkarsızdır, ss. 54-56.

§ 3, Hoş Olandan Hoşlanma Çıkar İle Bağlıdır, ss. 56-57.

§ 4, İyiden Hoşlanma Çıkar İle Bağlıdır, ss. 57-60.

§ 5, Değişik Türlerdeki Üç Hoşlanmanın Karşılaştırması, ss. 60-62.

 

 

Beğeni Yargısının Niceliğine Göre İkinci Kıpısı,

§ 6, Güzel, Kavramlar Olmaksızın, Bir Evrensel Hoşlanmanın Nesnesi Olarak Tasarımlanandır. ss. 62-63.

§ 7, Güzelin Yukarıdaki Özellik Yoluyla Hoş ve İyi İle Karşılaştırması, ss. 63-65.

§ 8, Hoşlanmanın Evrenselliği Bir Beğeni Yargısında Yalnızca Öznel Olarak Temsil Edilir. ss. 65-68.

§ 9, Beğeni  Beğeni Yargısında Haz Duygusu Nesnenin Yargılanmasını Önceler mi Yoksa Arkasından mı Gelir Sorusunun Araştırması. ss. 68-72.

 

Beğeni Yargılarının Onlarda İrdelemeye Alınan Ereklerin İlişkisine Göre Üçüncü Kıpısı

§ 10, Genel Olarak Ereksellik Üzerine, ss. 72-73.

§ 11, Beğeni Yargısı Bir Nesnenin Ereksellik Biçiminden ( Ya Da Tasarım Türünden) Başka Hiçbirşeyi Temel Almaz, ss. 73-74.

§ 12, Beğeni Yargısı A Priori Zeminlere Dayanır, ss. 74-75.

§ 13, Arı Beğeni Yargısı Çekicilikten ve Heyecandan Bağımsızdır, ss. 75-76.

§ 14, Örnekler Yoluyla Durulaştırma, ss. 76-80.

§ 15, Beğeni Yargısı Eksiksizlik Kavramından Bütünüyle Bağımsızdır, ss. 80-83.

§ 16, Bir Nesneyi Belirli Bir Kavramın Koşulu Altında Güzel Olarak Bildiren Beğeni Yargısı Arı Değildir, ss. 83-86.

§ 17, Güzellik İdeali, ss. 86-91.

Güzelin Bu Üçüncü Kıpıdan Çıkan Açıklaması, ss. 91.

 

Nesneden Hoşlanmanın Kipliğine Göre Beğeni Yargısının Dördüncü Kıpısı,

§ 18, Beğeni Yargısının Kipliliğinin Ne Olduğu, ss. 92-93.

§ 19, Beğeni Yargısına Yüklediğimiz Öznel Zorunluk Koşulludur, s. 93.

§ 20, Bir Beğeni Yargısının İleri Sürdüğü Zorunluk Koşulu Bir "Ortak" Duyunun İdeasıdır.ss. 93-94.

§ 21, Bir "Ortak" Duyu Varsayımının Zemini Var Mıdır?", ss. 94-95.

§ 22, Bir Beğeni Yargısında Düşünülen Evrensel Onayın Zorunluğu Bir Öznel Zorunluktur Ki, Bir Ortak Duyu Varsayımı Altında Nesnel Olarak Tasarımlanır, ss. 95-96.

 

Analitiğin Birinci Kesimine Genel Not, ss. 96-100.

 

İkinci Kitap, Yücenin Analitiği

§ 23, Güzeli Yargılama Yetisinden Yüceyi Yargılama Yetisine Geçiş, ss. 101-104.

§ 24, Yücenin Duygusunun Bir Araştırmasının Bölümlenişi, ss. 104-105.

 

A -) Matematiksel Yüce Üzerine. 

§ 25 Yüce Adının Açıklaması ss. 105- 109.

§ 26 Doğa Şeylerinin Büyüklüğünün Yücenin İdeası İçin Gerekli Olan Hesaplanması Üzerine, ss. 109-116.

§ 27 Yücenin Yargılanmasında Hoşlanmanın Niteliği Üzerine, ss. 116-120.

B-) Doğadaki Dinamik-Yüce Üzerine, § 28, Bir Güç Olarak Doğa, ss. 120-125.

 

§ 29 Doğanın Yüceliğine İlişkin Yargının Kipliği Üzerine. ss. 125-127.

● Estetik Olarak Derin-Düşünen Yargının Açımlanması Üzerine Genel Not, ss. 128-143.

§ 30 Doğanın Nesneleri Üzerine Estetik Yargıların Tümdengelimi Doğada Yüce Dediğimiz Şey Üzerine Değil, Yalnızca Güzel Üzerine Yönelmelidir.

§ 31 Beğeni Yargısının Tümdengeliminin Yöntemi Üzerine, ss. 144-146.

 

 

§ 32 Beğeni Yargısının Birinci Özgünlüğü. ss. 146-148.

§ 33 Beğeni Yargısının İkinci Özgünlüğü, ss. 149-150.

§ 34 Beğeninin Bir Nesnel İlkesi Olanaklı Değildir, ss. 151-152.

§ 35 Beğeni İlkesi Genelde Yargı Yetisinin Öznel İlkesidir, ss. 152-153.

§ 36 Beğeni Yargısının Bir Tümdengelimi Sorunu Üzerine, ss. 153-155.

§ 37 Bir Beğeni Yargısında Bir Nesne Üzerine Aslında A Priori Ne İleri Sürülür?, s. 155.

§ 38 Beğeni Yargısının Tümdengelimi, s. 38.

Not ss. 156-157.

§ 39 Bir Duyumun İletilebilirliği Üzerine, s. 158-159.

§ 40, Bir Tür Sensus Communis Olarak Beğeni Üzerine, ss. 160-163.

§ 41 Güzeldeki Görgül Çıkar Üzerine.  ss. 163-165.

 

§ 42 Güzeldeki Entelektüel İlgi Üzerine, ss. 166-171.

§ 43 Genel Olarak Sanat Üzerine, ss. 171-173.

§ 44 Güzel Sanat Üzerine, ss. 173-175.

§ 45  Güzel Sanat Aynı Zamanda Doğa Olarak Göründüğü Ölçüde Bir Sanattır, ss. 175-176.

§ 46 Güzel Sanat Dehanın Sanatıdır, ss. 176-177.

§ 47 Dehanın Yukarıdaki Açıklamasının Durulaştırılması ve Doğrulanması, ss. 178-180.

§ 48 Dehanın Beğeni İle İlişkisi Üzerine. ss. 181- 183.

 

§49 Anlığın Dehayı Oluşturan Yetileri Üzerine, ss. 183-190.

§ 50 Güzel Sanat Ürününde Beğeninin Deha İle Birleşmesi Üzerine, ss. 190-191.

§ 51 Güzel Sanatların Bölümlenişi, ss. 192-198.

§ 52 Güzel Sanatların Bir ve Aynı Üründe Birleşmesi Üzerine, ss. 198-199.

§ 53 Güzel Sanatların Estetik Değerlerinin Birbirleri İle Karşılaştırması, ss. 199 - 204.

§ 54 Not , ss. 204-211.

 

 

İKİNCİ KESİM

 

Estetik Yargı Yetisinin Diyalektiği

 

§ 55, ss. 212-213.

§ 56 Beğeni Antinomisinin Tasarımı, ss. 213-214.

§ 57, Beğeni Antinomisinin Çözümü, ss. 214-217.

Not I, ss. 217-220.

Not II, ss. 220-222.

§ 58 Estetik Yargı Yetisinin Biricik İlkesi Olarak Sanatın Olduğu Gibi Doğanın da Erekselliğinin İdealizmi Üzerine. ss. 223 - 228.

§ 59 Törelliğin Simgesi Olarak Güzellik Üzerine,  ss. 228-232

 

 

Kant'ın "Nedensellik", "Erekler Krallığı", "Koşullu", "Mutlak", "Diyalektik" Terimleri.

 

 

§ 60 Ek: Beğeni Yöntemi Öğretisi Üzerine, ss. 232-234.

 

İKİNCİ BÖLÜM,

Teleolojik Yargı Yetisinin Eleştirisi:

§ 61 Doğanın Nesnel Erekselliği Üzerine, ss. 237-239.

 

Birinci Altbölüm

Teleolojik Yargı Yetisinin Analitiği.

§ 62, Salt Biçimsel Olan Nesnel Erekselliğin Özdeksel Olandan Ayrımı Üzerine, ss. 240-245.

§ 63 Doğanın İç Erekselliğinden Ayrı Olarak Göreli Erekselliği Üzerine, ss. 245-249.

§ 64 Şeylerin Doğa Erekleri Olarak Kendilerine Özgü Karakterleri Üzerine, ss. 249-252.

 

§ 65  Şeyler, Doğa Erekleri Olarak, Örgütlü Varlıklardır, ss. 252-256.

§ 66 Örgütlü Varlıklarda İç Erekselliği Yargılamanın İlkesi Üzerine, ss. 257-258.

§ 67 Genelde Doğanın Erekler Dizgesi Olarak Teleolojik Yargılanmasının İlkesi Üzerine, ss. 258-262.

§ 68 Doğa Biliminin İç İlkesi Olarak Teleolojinin İlkesi Üzerine, ss. 263-266.

 

İkinci Altbölüm

Teleolojik Yargı Yetisinin Diyalektiği

 

§ 69 Yargı Yetisinin Bir Antinomisi Nedir?, ss. 267-268.

§ 70 Bu Antinominin Tasarımı, ss. 268-271.

§ 71 Yukarıdaki Antinominin Çözümü İçin Hazırlık, ss. 271-272.

 

§ 72 Doğanın Erekselliği Üzerine Çeşitli Dizgeler Hakkında, ss. 272-275.

§ 73 Yukarıdaki Dizgelerden Hiç Biri Öne Sürdüğünü Vermez, ss. 275-279.

§ 74 Bir Doğa Uygulayımı Kavramını İnakçı Olarak Ele Almanın Olanaksızlığının Nedeni Bir Doğa Ereğinin Açıklanamazlığıdır, ss. 279-282.

§ 75 Doğanın Nesnel Bir Erekselliği Kavramı Derin-Düşünen Yargı Yetisi İçin Usun Eleştirel Bir İlkesidir, ss. 282-286.

§ 76 Not, ss. 286-290.

 

§ 77 İnsan Anlağının Bizim İçin Doğa Ereğinin Kavramını Olanaklı Kılan Özgünlüğü Üzerine, ss. 290-297.

§ 78 Özdeğin Evrensel Düzeneğinin İlkesinin Doğanın Uygulayımındaki Teleolojik İlke İle Birleşmesi Üzerine, ss. 297-303.

 

Ek.

Teleolojik Yargı Yetisinin Yöntem Öğretisi

 

§ 79 Teleolojinin Doğa Öğretisine Ait Olarak Ele Alınıp Alınmayacağı Üzerine, ss. 304-305.

§ 80 Bir Şeyin Doğa Ereği Olarak Açıklamasında Düzenek İlkesinin Teleolojik İlkelere Zorunlu Altgüdümü Üzerine, ss. 305-310.

 

§ 81 Düzeneğin Bir Doğa Ereğinin Doğa Ürünü Olarak Açıklamasında  Teleolojik İlke İle Bağlanması Üzerine, ss. 310-314.

§ 82  Örgütlü Varlıkların Dış İlişkilerinde Teleolojik Dizge Üzerine, ss. 314-320.

§ 83 Bir Teleolojik Dizge Olarak Doğanın Son Ereği Üzerine, ss. 320-325.

§ 84  Bir Dünyanın Varoluşunun Son Ereği, E.D. Yaratılışın Kendisi Üzerine, ss. 325-328.

§ 85 Ruhbilimsel-Tanrıbilim Üzerine, ss. 328-335.

§ 86 Törel-Tanrıbilim Üzerine, ss. 335-339.

Not, s. 339.

 

§ 87 Tanrının Varoluşunun Ahlaksal Tanıtlaması Üzerine, ss. 341-348.

§ 88 Ahlaksal Tanıtlamanın Geçerliğinin Sınırlanması, ss. 348-354.

Not, ss. 354-356.

§ 89 Ahlaksal Uslamlamanın Yararı Üzerine, ss. 356-358.

§ 90  Tanrının Varoluşunun Teleolojik Bir Tanıtlamasına İnanmanın Türü Üzerine, ss. 358-365.

§ 91 Kılgısal Bir İnanç Yoluyla İnanmanın Türü Üzerine, ss. 365-374.

 

Teleoloji Üzerine Genel Not, ss. 375-387.

 

 

"Yargı ve Estetik: Platon'dan Kant'a Estetik ve Yargı", Metin Bal. İçinde: Yargıya Felsefeyle Bakmak, Yayına hazırlayanlar: Kurtul Gülenç & Özlem Duva, 2016, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.ss. 167-212. "YARGI VE ESTETİK" yazısının içeriği: I. Estetik Deneyim ve Beğeni Yargısı ile İlgili Felsefi Bir Soruşturmaya Hazırlık, II. Sanatın Ruhun Derinliklerini Düzenleyen Rolünün Platon Tarafından Keşfi, III. Estetik Deneyimi ve Beğeni Yargısını Ortaya Çıkaran Kaynaklar, IV.  Edmund Burke ve "Beğeni Yargısı" Araştırmasının Felsefi Başlangıcı, V.Kant'a Göre Estetik ve Beğeni Yargısı.

 

*****  *****  *****  *****  *****  *****

 

     
 

Sartre, Jean-Paul (2018) Varlık ve Hiçlik, Fenomenolojik Ontoloji Denemesi, çev. Turhan Ilgaz ve Gaye Çankaya Eksen, İstanbul: İthaki.

Sartre, Jean-Paul (2008) Edebiyat Nedir?, çev. Bertan Onaran, İstanbul: Can Yayınları./Sartre, Jean-Paul (2001a) What is Literature?, tr. by Bernard Frechman, with an introduction by David Caute, London and New York: Routledge.

Sartre, Jean-Paul (1999) Estetik Üzerine Denemeler, çev. Mehmet Yılmaz, Ankara: Doruk Yayınları.

Sartre, Jean-Paul (1965) Nausea, tr. by Robert Baldick, London: Penguin.

Sartre, Jean-Paul (2009) Bulantı, çev. Selâhattin Hilâv, İstanbul: Can Yayınları.

Sartre, Jean Paul (2009) Toplu Oyunlar, Gizli Oturum, Mezarsız Ölüler, Sinekler, Kirli Eller, Şeytan ve Yüce Tanrı, Saygılı Yosma, çev. Işık M. Noyan, İstanbul: İthaki Yayınları.

Sartre, Çıkış Yok [Fr. Huis Clos, No Exit, Gizli Oturum] (1944) ss. 2-46.

Sartre, Jean-Paul (1965) Gizli Oturum, çev. Bertan Onaran, İstanbul: De Yayınevi.

Sartre, Jean-Paul (2010) İş İşten Geçti, çev. Zübeyir Bensan, İstanbul: Varlık Yayınları.

 Jean-Paul Sartre, "Şeytan ve Yüce Tanrı", ss. 459-676. Toplu Oyunlar, Gizli Oturum, Mezarsız Ölüler, Sinekler, Kirli Eller, Şeytan ve Yüce Tanrı, Saygılı Yosma, çev. Işık M. Noyan, İstanbul: İthaki Yayınları.

 
     

 

Platon'un Mağara Alegorisi, "Aydınlıktan Kim Korkar? Platon'un "Hayattaki gerçek trajedi yetişkinlerin aydınlıktan korkmasıdır." Sözü Üzerine" (Platon'un Devlet kitabının VII. Bölüm'ündeki Mağara alegorisinin ontoloji, bilimler ve eğitim açısından bir yorumu), Metin Bal. Bibliotech, Felsefe, Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı: 18, Yıl: 6. Mayıs-Haziran 2013, ss. 73-77.

 

 

   

 

Platon'un Hayatı, Eserleri

Platon'un Epistemolojisi ve Ontolojisi

 

 

   

 

Jameson, Fredric (2016) Jameson Jameson’ı Anlatıyor, Kültürel Marksizm Üzerine Söyleşiler. Yayına hazırlayan, Ian Buchanan, çev. Şeyda Öztürk, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Jameson, Fredric (2007)  Jameson on Jameson, Conversation on Cultural Marxism, editor: Ian Buchanan. Durham: Duke University Press.

 

 

 

 

 

VİZE SUNUMLARI

 

 

 

 

 

Sofist. Plato (1921) Theaetetus & Sophist, tr. by H.N. Fowler, London: William Heinemann. The Loeb Classical Library.

Heidegger, Martin (1997) Plato’s Sophist, tr.by. Richard Rojcewicz and André Schuwer, Bloomington and Indianapplis: Indiana University Press.

 

 

 

 

 

"Platon’un Symposion’unda Eros Ya da Sokrates’in Bildiği Tek Şey Olan Aşk Üzerine" / "On Eros or Love, The Only Thing Socrates Knows in Plato’s Symposium", Metin Bal, Posseible Düşünme Dergisi/Journal of Thinking. Tarandığı indeks: Philosopher's Index. ISSN: 2147-1622, Haziran/Bahar - 2017, Cilt: 6, Sayı: 11. ss. 47-63.

 

 

 

 

 

Tanrı Felsefeye Nasıl Girer? Sorusuna Cevaplar Olarak Platon’un Euthyphron Diyaloğu ve Heidegger’in Ontoteoloji Eleştirisi/ Plato's Euthyphro and Heidegger's Critique of Ontotheology as Answers to the Question of 'How Does God Enter into Philosophy', Metin Bal. Felsefi Düşün, Akademik Felsefe Dergisi. Sayı: 8. Yıl: Nisan 2017. İstanbul: Pinhan Yayıncılık. Dosya Konusu: Heidegger. Sayı Editörü: Kaan H. Ökten. Felsefi Düşün Akademik Felsefe Dergisi. ISSN: 2148-0958. The Philosopher's Index, Tübitak Ulakbim, EBSCO Humanities International Index veri tabanları tarafından taranmakta ve listelenmektedir. ss. 17-46.

 

 

 

 

 

"Otoriteyi Sorgulayan Bir Kimse Arayışında Sokrates. Platon’un Kriton Diyaloğu Üzerine", Metin Bal. ss. 131-144. ÖZNE, Felsefe Bilim ve Sanat Yazıları. Sayı: 24. Kitap-Bahar 2016: PLATON. ISBN: 9786059706643, sayfa sayısı: 576. Konya: Çizgi Kitabevi. Sayı editörü: Arş. Gör. Birdal Akar. The Philosopher's Index.

 

 

 

 

 

Platon (2007) Symposion, çev. Eyüp Çoraklı, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.

Platon (2015) Phaidros ya da Güzellik Üzerine, çev. Birdal Akar, Ankara: Bilgesu Yay.

 

 

 

 

 

 

 

     
 

Platon (2016)Theaitetos, çev. Birdal Akar, Ankara: Bilgesu Yayıncılık.

Plato (1921) Theaetetus & Sophist, tr. by H.N. Fowler, London: William Heinemann. The Loeb Classical Library.

 
 

***      ***     ***     ***     ***     ***

 
     
 

Dersin 2016 yılı güz dönemi konusu: Bu dersimizde Yirminci Yüzyılda geleneksel formlara karşı çıkan ve kendilerine özgü geliştirdikleri düşüncelerle zamanın düşünürlerini etkilemiş olan impresyonizm, formalizm, ekspresyonizm, sürrealizm, kübizm, futurizm ve konstruktuvizm gibi sanat akımlarının temel argümanları felsefi bakımdan incelenecektir. Üzerinde yoğunlaşılacak konu 20. yy.'da ortaya çıkan ve 21. yy.'da gelişimini sürdüren "postmodernizm"dir. Fredric Jameson'ın yapıtları yoluyla "postmodernizm" anlaşılmaya çalışılacaktır. Üzerinde durulacak yapıt Jameson'ın Postmodernizm Ya da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı adlı kitabıdır.

 

Ders kitabı: 1-) Jameson, Fredric (2011) Postmodernizm Ya Da Geç Kapitalizmin Kültürel Mantığı, çev. Nuri Plümer ve Abdülkadir Gölcü, İstanbul: Nirengi Kitap.

1. ve 2. Bölümler: Kültür ve İdeoloji. ss. 29-115. 3. ve 4. Bölümler: Video ve Mimari. ss. 119-193.

5. ve 6. Bölümler: Tümceler ve Uzam. ss. 197-258. 7. Bölüm: Kuram. ss. 261-353.

8. ve 9. Bölümler: Ekonomi ve Film. ss. 357-404. Sonuç: İkincil Bakışlar. ss. 407-554.

 
     
 

2-)  1. ve 2. Bölümler: Kültür ve İdeoloji. ss. 29-115.

 

1. Ek malzeme: "Çağdaş Dünyada İki kültür Kültürsüzlüğünü Aşmak", Metin Bal, ETHOS: Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar, July/Temmuz 2015, 8(2) ss. 49-86, ISSN 1309-1328. DOAJ: Directory of Open Access Journals, EBSCOhost,  ISSN 1309-1328.

2. Ek malzeme: "Çağdaş Düşüncenin Bir Haritasını Çıkarmaya Yönelik Bir Girişim Ya da Foucault'nun "Özneler ne pahasına kendi kendilerinin hakikati hakkında konuşabilirler?" Sorusu", Metin Bal.

3. Ek malzeme: "Terry Eagleton'ın Kültür ve Tanrı'nın Ölümü Yapıtı Üzerine Eleştirel Bir Yorum", Metin Bal.

 
     

 

 

3-)  1. ve 2. Bölümler: Kültür ve İdeoloji. ss. 29-115.

 

 

 

 

 

4-) 3. ve 4. Bölümler: Video ve Mimari. ss. 119-193.

 
     
 

5-) 3. ve 4. Bölümler: Video ve Mimari. ss. 119-193.

 

 

 

 

 

6-) 5. ve 6. Bölümler: Tümceler ve Uzam. ss. 197-258.

 

 

 

 

 

9-) 7. Bölüm: Kuram. ss. 261-353.

 

 

 

 

 

10-)  7. Bölüm: Kuram. ss. 261-353.

 

 

 

 

 

11-) 8. ve 9. Bölümler: Ekonomi ve Film. ss. 357-404.

 
 

 

 

 

12-) 8. ve 9. Bölümler: Ekonomi ve Film. ss. 357-404.

 

 

 

 

 

13-) Sonuç: İkincil Bakışlar. ss. 407-554.

 

 

 

 

 

14-) Sonuç: İkincil Bakışlar. ss. 407-554.

 

 

 

 

 

 

 

 

EK YARDIMCI FAALİYETLER

Kısa vadeli faaliyetler:

1-) Düşünürün konuyla ilgili temel eserine hakimiyet amacıyla bir sunum.

2-) Konunun birincil ve ikincil eserleriyle ilgili arşiv çalışması.

3-) Düşünürle ilgili biyografik çalışma.

4-) Konunun birincil eserleriyle ilgili kronolojik liste çalışması.

5-) Konunun teknik terimleriyle ilgili haftalık periyodik sözlük çalışması.

6-) Felsefe Bölümü dışındaki bölüm hocalarına konuyla ilgili danışılarak görüş ve önerilerine başvurulması.

Uzun vadeli faaliyetler:

7-) Lingua franca (İngilizce) ya da uzmanlık alanı dilinin edinilmesi

8-) Konuyla ilgili olarak felsefe tarihinde geriye ve ileriye dönük okumalar.

 
     
 

"Modernizm, Derinlik Modelleri ve Sanat", Metin Bal. 11 Ağustos 2017, Saat: 15:00-17:00. DEÜ Tınaztepe Kampüsü Öğretim Üyeleri Binası, Felsefe Bölümü, Oda no: 328. (Video kaydı için tıklayınız lütfen.)

 
 

Biçimciliğin ostranenie [yabancılaştırma] kavramı.

 
     
 

"Charlie Kaufman’ın Synecdoche, New York Filminin Felsefi Bir Değerlendirilmesi, Postmodern Dönemde İnsanın Durumu ve Çıkış Yolları" / "A Philosophical Evaluation of Charlie Kaufman’s Film Synecdoche, New York, The Situation of Human Being in Postmodern Era and The Ways Out." Metin Bal. 2018/4, Aralık. Sayı: 71, ss. 7-21. ISSN: 1309-9175.  EBSCOhost, The Philosopher's Index. İstanbul.

 
     
 

Lukács, Georg  (1999) Estetik I, çev. Ahmet Cemal, İstanbul: Payel Yayınevi.

Lukács, Georg  (1992) Estetik II, çev. Ahmet Cemal, İstanbul: Payel Yayınevi.

Lukács, Georg (1988) Estetik III, çev. Ahmet Cemal, İstanbul: Payel Yayınevi.

 

 

“Tarihsel Materyalizm”in ve “Diyalektik Materyalizm”in Felsefe Tarihindeki Yeri ve Önemi, Metin Bal.

Yararlanılacak temel yapıtlar:

Marx, Karl (with Friedrich Engels) (1998) The German Ideology, including Theses on Feuerbach and Introduction to the Critique of Political Economy, New York: Prometheus Books.

Marx, Karl & Engels, Friedrich (2013) Alman İdeolojisi, çev. Tonguç Ok ve Olcay Geridönmez, İstanbul: Evrensel Basım Yayın.

Marx, Karl (2011) Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, çev. Sevim Belli, Ankara: Sol Yayınları.

 
 

Lukács Roman Kuramı (1914-15)

 

 

Daniel Bell Post-endüstriyel Toplumun Gelişi (1973)

 

 

J. G. Ballard’ın Zamanın Sesleri (1985)

 
 

Alfred Jarry: Patafizikçi Dr. Faustroll’un Başarıları ve Düşünceleri (1911)

 

 

Adorno, Estetik Kuramı (1970)

 

 

Benjamin, “Tekniğin Olanaklarıyla Yeniden Üretilebildiği Çağda Sanat Yapıtı”.

Benjamin, Walter (2010) Das Kunstwerk im Zeitalter seiner technischen Reproduzierbarkeit, Berlin: Suhrkamp Verlag.

 
 

Benjamin'in bu yazısının çevirmen Ahmet Cemal bey tarafından çevrilmiş Türkçe'deki hali felsefi teknik terimler konusunda dikkat ve özenden yoksundur. Bu nedenle ders esnasında metnin Almanca orijinali okunacaktır. Ahmet Cemal beyin en belirgin ve son derece hatalı çevirisinden birine örnek cümle şudur: “Orjinalin şimdi ve burada’lığı, o yapıtın asliliği kavramını oluşturur.” [“Das Hier und Jetzt des Originals macht den Begriff seiner Echtheit aus.”] (Benjamin, 2010: 13) [Ahmet Cemal bu cümleyi yanlış şekilde şöyle çevirmiştir: “Özgün yapıtın şimdi ve burada’lığı, o yapıtın hakikiliği kavramını oluşturur.” (Benjamin, 2004: 54)]

 
 

"Benjamin ve "Sanat" Kavramında Gerçekleşen Değişim", Metin Bal.

 

 

Jameson, Fredric:  Jeopolitik Estetik: Dünya Sistemi İçinde Sinema ve Uzam (1992)

 

 

Rancière, Jacques (2009) Aesthetics and Its Discontents, tr. by Steven Corcoran, Cambridge: Polity Press. “Lyotard and the Aesthetics of the Sublime: a Counter-reading of Kant”, ss. 88-131.

 
 

Marcuse: Estetik Boyut (1978)

 
 

Foucault Cinselliğin Tarihi (1976-1984)

 
 

Brecht: Tiyatro İçin Küçük Organon (1948)

 
 

"Bertolt Brecht’in Epik Tiyatro Kuramının Felsefi Bir Yorumu", Metin Bal, Baykuş Felsefe Yazıları Dergisi, Devrim ve Felsefe sayısı, Yıl: 2009, Sayı: 4. Alef Yayınları, İstanbul. ss. 127 - 147.

 
 

Bu derse ön hazırlık yapmak için gözden geçirilmesini önerdiğim konular için lütfen buraya tıklayınız.

 

DERSIN VERILMESINDE YARARLANILACAK KAYNAKLAR

 

"Felsefi Bir Konuda Etkili Sunum Nasıl Hazırlanır ve Gerçekleştirilir?", Metin Bal. ss. 317-324. ÖZNE Felsefe, Bilim ve Sanat Yazıları, 23. Kitap-Güz 2015 Tarihe Felsefeyle Bakmak, The Philosopher's Index tarafından listelenmektedir. Bu sayının editörü: Prof. Dr. Doğan ÖZLEM, ISBN: 978-605-9706-18-6. Konya: Çizgi Kitabevi Yayınları. Baskı tarihi: Ocak 2016.

 

"Felsefi Dayanaklarıyla Ortaçağ'da Sanat", Metin Bal, felsefelogos dergisi, dosya konusu: Anarşizm, Yıl: 2015/3, Sayı: 58, İstanbul: Akademi Matbaacılık. ISSN: 1309-9175. (EBSCOhost ve The Philosopher's Index tarafından listelenmektedir), ss. 149-173.

 

Estetik Deneyim ve Beğeni Yargısının Yaşamsal Önemi Bağlamında Edmund Burke'ün Yüce ve Güzel Kavramlarımızın Kaynağı Hakkında Felsefi Bir Soruşturma Yapıtı, Metin Bal.

 

"Estetik ve Yargı", Metin Bal. Makalenin içeriği: I. Estetik Deneyim ve Beğeni Yargısı ile İlgili Felsefe Bir Soruşturmaya Hazırlık, II. Sanatın Ruhun Derinliklerini Düzenleyen Rolünün Platon Tarafından Keşfi (Devlet'in IV. Kitabının Bir Yorumu), III. Estetik Deneyimi ve "Beğeni Yargısı"nı Ortaya Çıkaran Kaynaklar, IV. Edmund Burke ve "Beğeni Yargısı" Araştırmasının Felsefi Başlangıcı, V. Kant'a Göre Estetik ve Beğeni Yargısı. Bu yazı için bkz. Yargı, Editörler: Kurtul Gülenç & Özlem Duva, ss. yayınlanacak.

 

"Kant’ın Sanat Anlayışı, Aydınlanma Dönemi ve Sefiller Romanı"/"Kant’s Understanding of Art, The Age of Englihtenment and The Novel Les Misérables" Metin Bal, Sayı 16, Cilt 8/2. Aralık 2018. (VIII/2 (2018) ss. 101-114. Akdeniz İnsani Bilimler Dergisi/Mediterranean Journal of Humanities (MJH), ISSN: 2146-4812. Tarandığı indexler: Tübitak ULAKBİM, ASOS, Index Copernicus International. DOİ: 10.13114/MJH.2018.412

 

"Hamann, Herder ve Schiller’in Estetik Bütüncülüğü", Daniel O. Dahlstrom, Çev. Metin Bal, Bibliotech, Felsefe, Sosyal Bilimler Dergisi, 2015, Sayı: 21, Yıl: 8. Dosya konusu: Ölüm, ss. 56-65.

 

"Nietzsche Dünyayı Neden Bir Sanat Yapıtı Olarak Değerlendirir?", Metin Bal, Özne, Felsefe ve Bilim Yazıları Dergisi, Dosya Konusu: Felsefi Bir Sorun Olarak İnanma, Güz 2014: 21.kitap. Konya: Çizgi Kitabevi, ss. 247-258.

 

"Geleneksel Estetik Anlayışın Bir Eleştirisi Olarak Adorno'nun Estetik Teorisi", Metin Bal.

 

 "Heidegger’in "estetik"i reddi ve sanat anlayışı. Heidegger üstündeki Van Gogh, Cezanne, Klee ve Rilke etkisi". Metin Bal.

"Heidegger’in “Düşünmek Ne Demektir?” Sorusuyla Henüz Düşünmeyen Tavşan’dan Yeni Bir Düşünmeye Başlangıç Yapan Kirpi’ye", Metin Bal.  Doğu Batı Düşünce Dergisi.  Sayı: 71. Nisan 2015,Dosya konusu “Mit ve Masallar”, Ankara: Doğu Batı Yayınları, ss. 199-217.

 

 Jameson: Modernist ve postmodern sanat, Metin Bal.

 

"Bertolt Brecht’in Epik Tiyatro Kuramının Felsefi Bir Yorumu", Metin Bal, Baykuş Felsefe Yazıları Dergisi, Devrim ve Felsefe sayısı, Yıl: 2009, Sayı: 4. Alef Yayınları, İstanbul. ss. 127 - 147.

 

"Sartre'ın Marksist Estetik Kurama Katkıları ve Marksist Bir Sanat Yapıtı Olarak Seremoni Filmi", Metin Bal, Bu konfrerans metni editörlüğünü yapmış olduğum felsefelogos dergisinin dosya konusu “Marksist Estetik” olan 59’uncu sayısında yayımlanmıştır. Bu yazı için bkz.:  felsefelogos/Marksist Estetik, Yıl: 19, sayı: 59, Sayı editörü: Metin Bal, 2015, İstanbul: Akademi Matbaacılık. ISSN: 1309-9175. ss. 95-111.

"Sartre’s Conception of Art Grounded on Humanist Existentialism and Phenomenological Ontology", Co-author: Sema Sökmen,  The International Journal of Social Sciences and Humanity Studies, Vol 4 No 1 - 2: 2012, pp. 249-258, http://www.sobiad.org/eJOURNALS/journal_IJSS/archives.htm, ISSN: 1309-8063 (Online)

"Fenomenolojik Ontoloji Temelinde Jean-Paul Sartre'ın Sanat Anlayışı" (Jean-Paul Sartre's Conception of Art Based on the Phenomenological Ontology), Hazırlayan: Sema SÖKMEN, Tez Danışmanı: Metin BAL, Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe Anabilim Dalı, Aydın-2013. 182 sayfa.

 

"A New Conception of the Work of Art in Schelling's Consummate Philosophy", Metin Bal.

 

"Hegel'de 'Sanatın Sonu' Ne Anlama Gelir?",  Metin Bal.

 

 
     

ana sayfa

For English Click Here